3. Methode

3.1 Soort onderzoek

Voor dataverzameling onder jongeren is gekozen voor focusgroepen. Een focusgroep is een gesprek met meer personen om diepere inzichten te genereren over hoe de deelnemers over een bepaald thema denken. De interactie tussen deelnemers kan meer en rijkere data opleveren dan individuele interviews met dezelfde deelnemers. Dit maakt het een zeer geschikte kwalitatieve onderzoeksmethode om het perspectief van jonge mensen te achterhalen. Het dient tevens een ander doel: het geeft jongeren ook het gevoel zeggenschap te hebben over problemen en ze worden aan het denken gezet over vraagstukken omtrent het onderwerp van de focusgroep (Peterson-Sweeney, 2005; Bagnoli & Clark, 2010; Decorte & Zaitch, 2016). Aansluitend aan de focusgroep vond een brainstorm plaats met betrekking tot het onderwerp. Hierin werd samen met de jongeren nagedacht over welke aanpak zij zouden aanraden om betrokkenheid van jongeren te stimuleren.

Om te toetsen of deze onderzoeksmethode geschikt is voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag, is een pilot focusgroep gehouden. Een pilotstudie is een kleinschalige methodologische test, die gedaan wordt ter voorbereiding van het officiële onderzoek, met de intentie van het verzekeren dat de voorgenomen methoden en ideeën het gewenste resultaat opleveren (Kim, 2011). Mogelijke onduidelijkheden en/of onvolledigheden in het onderzoek zijn hierdoor aan het licht gekomen, waarna het onderzoek op grond van een evaluatie is aangepast.

In totaal zijn vier focusgroepen gehouden met jongeren tussen de 17 en 24 jaar, de pilotfocusgroep niet meegerekend. De indeling van deze focusgroepen staat beschreven onder paragraaf 3.4.

3.2 Meetinstrumenten

Voorafgaand aan de focusgroepen is literatuuronderzoek gedaan. Op basis hiervan is een topiclijst opgesteld, welke als leidraad diende voor het structureren van de focusgroep. De topiclijst was als volgt gestructureerd. De focusgroep werd geopend door middel van een korte introductie, waarbij aandacht werd besteed aan het doel van het onderzoek en de huisregels van de focusgroep: ieders mening is gelijkwaardig en de deelnemers dienen elkaar met respect te behandelen. Hierna werd de hoofdvraag gesteld, zijnde waar de deelnemers aan denken als zij ‘corona’ horen. Vervolgens werd doorgevraagd op hoe zij denken dat het coronavirus is ontstaan, wat zij van de maatregelen vinden en hoe zij de handhaving van het coronabeleid ervaren (gebaseerd op o.a. Douglas, Sutton & Cichocka, 2017; van Prooijen & Douglas, 2017; Georgiou et al., 2020). Daarna werden enkele reeds bestaande corona- gerelateerde campagnes getoond, waaronder de “Doe wat moet” campagne van Den Haag en de Heineken reclame over social distancing in de kroeg. Vervolgens kwam het thema ‘testen’ aan bod en de gehoorzaamheid aan de maatregelen. Naar aanleiding van de pilotfocusgroep is hierna een thema toegevoegd aan de topiclijst voor de officiële focusgroepen, namelijk ‘vergelijkingen’. Het doel van dit thema is het achterhalen van wat jongeren vinden van het feit dat de coronacrisis veel vergeleken wordt met andere, vaak ernstigere situaties. Vervolgens werden de gevolgen besproken die de coronacrisis voor de jongeren heeft (gehad). Deze impact is besproken op verschillende niveaus: van wat de jongeren verstaan onder moreel gedrag in deze tijd (Ellemers, Pagliaro & Barreto, 2013; Prosser et al., 2020) tot welke impact het heeft (gehad) op hun mentale welzijn (Golberstein et al., 2020; Raat, 2020; Masten & Motti-Stefanidi, 2020; Seçer & Ulas, 2020). Hierbij kwam ook de eventuele verandering van persoonlijke toekomstplannen aan bod en hoe zij hiermee omgaan. Tot slot kwam het onderwerp intimiteit aan bod (Lopes et al., 2020; Lindberg et al., 2020) en werd gesproken over de psychologische impact van quarantaine (Brooks et al., 2020)Dit kon echter alleen besproken worden indien een deelnemer daadwerkelijk in quarantaine had gezeten, of enigszins gegronde uitspraken kon doen over de ervaring van een ander.

De focusgroepen duurden alle vier ongeveer anderhalf uur. Binnen dit tijdsbestek konden de onderwerpen grondig besproken worden, maar duurde het niet te lang waardoor de deelnemers hun concentratie zouden verliezen.

3.3 Geïnformeerde toestemming

Aan het begin van de pilotfocusgroep deelde de onderzoeker informatie over de aard, methode en het doel van het onderzoek met de deelnemers. Daarbij werd benadrukt dat de gegevens geheel anoniem en vertrouwelijk behandeld zouden worden, zodat de deelnemers op een geïnformeerde basis konden beslissen om al dan niet te participeren in het onderzoek (Crow, Wiles, Heath & Charles, 2006). Vervolgens werd schriftelijk geïnformeerde toestemming verkregen en kon het interview opgenomen worden met opnameapparatuur. Na de focusgroep is de opname verbatim getranscribeerd om deze analyse-klaar te maken.

3.4 Deelnemers

Voor focusgroepen met jongeren wordt een maximum van zes tot acht deelnemers aanbevolen (van Assema, Mesters & Kok, 1992). De groepen moeten enerzijds klein genoeg zijn om iedereen aan het woord te laten komen; anderzijds moeten ze groot genoeg zijn om voldoende verschillende visies te garanderen. Voor het officiële onderzoek werd bij de samenstelling van focusgroepen binnen elke groep zoveel mogelijk compatibiliteit nagestreefd om de gesprekken vlot te laten verlopen. Tussen de groepen werd gezorgd voor grotere verschillen zodat de groepen met elkaar vergeleken konden worden. Uit literatuuronderzoek blijkt dat een jonge leeftijd (17-24 jaar) en het hebben van een lager opleidingsniveau voorspellers zijn van emotionele reacties opmaatschappelijke crises en gevoeligheid voor het geloven in complottheorieën (Ellis, Dumas & Forbes, 2020; Golberstein, Wen & Miller, 2020; Georgiou et al., 2020; Seçer & Ulas, 2020; van Prooijen & Douglas, 2017). Ook heeft de verstoring van familie- en schoolroutines en het ontstaan van financiële onzekerheid veel impact op deze jongeren. Dit leidde tot vier ‘categorieën’ van jongeren, homogeen op basis van leeftijd en opleidingsniveau:

Leeftijd
Categorie
Deelnemers
17-20
Have of hoger
V1, V2, V3, M1, M2, M3
17-20
Mbo of lager
V4, V5, V6, M4, M5, M6
21-24
Havo of hoger
V7, V8, V9, M7, M8, M9
21-24
Mbo of lager
V10, V11, V12, M10, M11, M12

De pilotfocusgroep liet zien dat zes deelnemers het ideale aantal is. De reden hiervoor is dat bijna alle deelnemers een uitgebreide mening over en ervaring hebben met het thema van de focusgroep. Een kleinere groep stimuleert in dit geval meer om met elkaar in discussie te gaan, daar iedereen de mogelijkheid krijgt om zijn/haar beleving te delen en er meer ruimte is om op elkaar te reageren. Bij selectie van de deelnemers is getracht een gelijke man/vrouw-verdeling te hebben per focusgroep. Uiteindelijk hebben 24 jongeren meegedaan aan dit onderzoek: 12 mannen en 12 vrouwen.

3.5 Werving

De werving van de deelnemers is gebeurd op basis van een vooraf opgesteld benaderplan. In dit benaderplan is opgenomen wie benaderd moeten worden, wie hierbij betrokken kunnen worden (o.a. stakeholders), wie het bericht kunnen verspreiden en wat er in het bericht moet staan. De criteria voor inclusie waren dat de persoon in de gemeente Breda woont en dat deze persoon voldeed aan de leeftijds- en opleidingscategorie (zie paragraaf 3.4). In dit geval bood het brede netwerk van Monkeys & Bananas onder jongeren uitkomst en zijn alle deelnemers daarbinnen geworven. De deelnemers van de focusgroepen kregen een vergoeding van €30 voor hun deelname aan het onderzoek.

3.6 Analyse

et uitgangspunt van ieder onderzoek is dat de data van voldoende kwaliteit zijn om uitspraken op te baseren. Door de focusgroepen verbatim te transcriberen is gezorgd dat alle informatie uit de focusgroepen geanalyseerd kon worden. De data werden vervolgens geanalyseerd met behulp van het programma Atlas.TI, geleid door het handboek over kwalitatieve analyse van Evers (2015). Ten eerste werden de data zoek- en vindbaar gemaakt door middel van twee analysetechnieken, achtereenvolgens thematisch en open coderen. De thematische codes zijn vooraf opgesteld op basis van literatuur en zijn allen voorzien van een definitie, om verwarring over de toepassing te voorkomen. Hierna zijn de transcripten open gecodeerd. De open codes zijn gebaseerd op de letterlijke inhoud van de data. Vervolgens is gezocht naar verticale en horizontale verbanden door middel van de analysetactiek patroonanalyse. In deze fase werd van de gevonden verbanden een schematische weergave gemaakt door middel van een network. Aan de hand van dit network zijn ten slotte de resultaten van de analysemethoden met elkaar in verband gebracht.

3.7 Betrouwbaarheid en validiteit

Ten eerste zorgt het feit dat er een pilotstudie heeft plaatsgevonden voor betrouwbaarheid en validiteit van dit onderzoek. De methoden zijn na de pilotstudie herzien om tot een zo betrouwbaar mogelijk onderzoek te komen. De topiclijst is aangepast zodat precies gemeten wordt wat gemeten dient te worden en het aantal deelnemers aan een focusgroep is naar beneden geschaald om zodoende discussie tussen de deelnemers te bevorderen. Ten tweede zijn de focusgroepen opgenomen met audioapparatuur, waarna deze verbatim getranscribeerd zijn. Dit zorgt ervoor dat de data zo letterlijk mogelijk geanalyseerd kon worden. De transcripten zijn meermaals doorlopen om zeker te zijn dat geen relevante informatie of verbanden over het hoofd werden gezien. Om tunnelvisie te voorkomen is de data met de observator, welke tijdens de focusgroep aanwezig was, doorgesproken. Dit draagt bij aan de betrouwbaarheid van het onderzoek (Evers, 2015). Door de codes te voorzien van definities zijn verschillen in interpretatie voorkomen. Tijdens het analyseren zijn empirische en theoretische memo’s bijgehouden waardoor waardevolle ideeën met betrekking tot de resultaten meteen zijn vastgelegd. Deze memo’s hebben uiteindelijk bijgedragen aan het leggen van horizontale verbanden tijdens de patroonanalyse en het overstijgend interpreteren van de resultaten. De validiteit van het onderzoek is bewaakt door citaten in de resultaten op te nemen, om de gegevens zoveel mogelijk concreet en in hun betekenisvolle vorm weer te geven.

Contact

Denk jij dat wij iets voor jou kunnen betekenen? Neem contact met ons op, en we nodigen je graag uit in onze jungle!